Imagine Film

INDEX >> RECENSIES >> THE WRESTLER

THE WRESTLER
Worstelen met clichés

Jeffrey De Keyser | 10/02/2009

In het hyperrealistische universum van The Wrestler moeten de SnorriCams, split-screens, fast motions en fluidodynamische effecten onverbiddelijk plaats ruimen voor korrelige en schokkende handycam-opnames. Het is een bewust gekozen techniek om de martelgang van de protagonist te markeren.

Randy ‘The Ram’ Robinson (Mickey Rourke) was in de late jaren tachtig een erg succesvolle professionele worstelaar. Vandaag leeft hij in een woonwagenpark, en werkt hij als hulpje op de charcuterie-afdeling van een supermarkt. Tijdens de weekends treedt hij nog op in ontmoetingscentra en in de gymzalen van scholen in New Jersey, meestal voor een handjevol die hard-worstelfanaten. Respect krijgt hij enkel nog van uitgelaten kinderen en van zijn collega’s, met wie hij achter de schamele coulissen minutieus de kampen ensceneert.

In zijn postprofessionele carrière heeft Randy alle bruggen met het verleden opgeblazen. Zijn huwelijk liep op de klippen, hij raakte vervreemd van zijn dochter, en kon nooit meer een stabiele relatie aanknopen. The Ram haalt zijn kicks uit de adrenaline en de pijn van de sport, de idolatrie van zijn uitgedunde schare volgelingen, en zijn vleselijke verlangens naar Cassidy (Marisa Tomei), een danseres uit de stripclub die hij regelmatig frequenteert. Maar wanneer hij tijdens een hardcore-worstelwedstrijd met ‘The Necro Butcher’ een hartaanval krijgt, raadt de dokter hem aan om de steroïden en het worstelen definitief op te geven. Voor Randy is dat het signaal om uit zijn emotionele knock-out op te staan. Hij mag dan misschien wel prikkeldraad en nietjes in zijn lijf verdragen, het is enkel buiten de ring dat hij écht gekwetst wordt.

The Wrestler puurt zijn kracht uit Aronofsky’s drang naar perfectie. Vooral backstage is het detaillisme verbluffend. De manier waarop de gladiatoren hun gebroken lichamen intapen, de wedstrijdscenario’s die in de kleedkamers worden uitgetekend, de trucjes waarmee de worstelaars zichzelf laten bloeden, … Ook Randy zelf wordt met oog voor het allerkleinste detail neergezet: zijn krullende gouden lokken en zongebrande huid, zijn opgezwollen gezicht, het hoorapparaat en de leesbril, de kneuzingen, het haarnetje in de supermarkt, enz.

Dat rond deze hyperrealistische benadering een dikke zweem van clichématigheid hangt, hoeft op zich geen bezwaar te vormen. Het wordt echter wel problematisch wanneer die lijn wordt doorgetrokken naar de secundaire verhaallijnen, die de onderliggende dramatiek moeten schragen. Exemplarisch in dat verband is de overdreven melodramatische subplot rond Stephanie Robinson (Evan Rachel Wood), de van haar vader vervreemde lesbische dochter die in een existentiële crisis verkeert. Als klap op de vuurpijl mist Randy ook haar verjaardagsfeestje na een ‘amoureuze’ nachtelijke escapade. Veel knulliger kan een filmisch cliché niet worden. Ook de talrijke nachtclubscènes met stripteaseuse Cassidy, die net als The Ram de fysieke sporen van een traumatisch verleden draagt, dragen weinig bij tot de geloofwaardigheid van de film. De overvloedige naaktscènes zorgen zelfs voor een inflatie van het realisme dat wordt nagestreefd.

Een gelijkaardige ontwaarding doet zich voor in de tot vervelens toe aangewende symboliek en beeldspraak. Randy die zichzelf speelt op een oude Nintendo-console, zijn job als winkelhulpje, de aftakeling van zijn opgepompte lichaam, de vergelijkingen met de figuur van Christus (de tatoeage op Randy’s rug, zijn calvarietocht en verrijzenis, zijn open vleeswonden na een partijtje worstelen in prikkeldraad). Randy’s kwetsbaarheid wordt tot op de bodem uitgemolken, tot het zich als enige motief laat gelden. Als er ironisch genoeg één metafoor overeind blijft, dan is het die van de schijnmanoeuvres en kunstgrepen waarmee zowel het worstelcircuit als de emoties in de film worden voortgestuwd.

Ook de karakterschets van The Ram blijkt te steriel. Hoewel Mickey Rourke (Rumble Fish, Sin City) de worstelverslaving van zijn personage met poëzie en dramatiek afwisselt, en op zich een intense en doorleefde vertolking neerzet (Rourke was zelf ooit een professioneel bokser, en kent de zondeval als geen ander), lijkt de acteur voortdurend op zoek naar zichzelf. Zijn morfologie is niet geheel geloofwaardig, zijn bewogenheid is te karikaturaal, en ook de vlakke verhaalstructuur is weinig bevorderend voor zijn pogingen tot method acting – de biografische parallellen ten spijt.

The Wrestler is een voorspelbaar, afgezaagd, en oversentimenteel worsteldrama zonder diepgang en overtuiging. Het is slappe acteurscinema die te vaak flirt met de grens tussen het formulewerk en de parodie die het daarop wil brengen. Het is fatalisme,existentiële angst, plaatsvervangende schaamte, spektakel, en zelfingenomenheid boven alles. The Wrestler is geen Raging Bull, maar een Sentimental Cow. In Venetië vond de jury het toch een Gouden Leeuw waard. Conclusie? Amerika’s wonderkind zit in de ijzeren wurggreep van de box office. Aronofsky’s plannen voor een remake van RoboCop tegen 2010 lijken dat helaas te bevestigen. Maar zolang het ‘point of no return’ niet bereikt is, gunnen we hem nog het voordeel van de twijfel.

Gezien op het 35ste Internationaal Filmfestival van Vlaanderen-Gent