Foto: La Parti Productions

INDEX >> RECENSIES >> AALTRA

AALTRA
Slechte mensen maken grappige films

Matthias Van Wichelen | 20/06/2004

Aaltra is een road movie van Benoît Delépine en Gustave Kervern. Ze draaiden de film in zwart-wit voor net iets minder dan een appel en een ei. Mee om de kosten te drukken speelden ze zelf de hoofdrollen in hun donkerzwarte komische road movie. Zet low budget, meerdere regisseurs, zwart-wit beelden, oneerbiedige zwarte humor en Waalse film in één zin en een vergelijking met C'est Arrivé Près de Chez Vous wordt onvermijdelijk. Net als de cultfilm uit 1992 van Les Artistes Anonymes (in het echte leven heten ze Rémy Belvaux, André Bonzel en Benoît Poelvoorde) heeft Aaltra veel weg van een uit de hand gelopen kwajongensstreek, een gimmick die uitgroeide tot een heuse speelfilm. Een erg goede bovendien.

Ben en Gus zijn twee broers van een jaar of dertig, misschien vijfendertig. Ze wonen naast elkaar in een godvergeten hol in Noord-Frankrijk. De ene is boer, de andere is een zakenman die in ruzie ligt met zijn patron. De broers haten elkaar uit het diepste van hun ziel, waarom is niet helemaal duidelijk. Broederhaat en bij uitbreiding broedermoord is een dankbaar en veel betreden pad in de fictie - wat zou het Oude Testament voorstellen zonder conflicten tussen jongere en oudere, rijkere en armere, gezegende en niet-gezegende broers?

Wanneer de ene broer de andere voor de zoveelste keer stilzwijgend een kloot aftrekt, komt het tot een ouderwetse knokpartij op een reusachtige pikdorser. In de volgende scène liggen beide broers in een ziekenhuiskamer naast elkaar. De klep van het landbouwvoertuig is losgekomen en heeft hen verpletterd. Ze zijn tot aan hun middel verlamd, voor de rest van hun leven veroordeeld tot de rolstoel en tot elkaar. Zelfmoord in niet onmiddellijk een optie. Ze besluiten hun gram te gaan halen op de fabrikant van het landbouwvoertuig. De fabriek ligt in Aaltra, Finland. Ze vertrekken met hun rolstoel voor een tocht door Europa.

Op hun reis van Brussel naar Aaltra merken de broers dat er veel meer is dat hen bindt dan dat het scheidt. Gelukkig is hun hernieuwde broederliefde niet gebaseerd op verdraagzaamheid, vergeving of het door rijke hiphoppers en christen-democraten uitgeholde begrip respect. Het is de verdorven kant van hun karakters die hen verbindt. Ze zijn lastig, onredelijk, hebben een grote mond en vullen elkaar perfect aan wanneer ze kunnen profiteren van mensen van goede wil. Het zijn twee smeerlappen met een popupblocker op hun geweten.

Delépine en Kervern gaan ver in hun grappen. Politiek correct zijn, interesseert hen geen bal. Ze grappen meer over dan op de grens van het fatsoen. Ze spelen hun rotte karakters met overtuiging en durf. De donkere korrelige beelden sluiten aan bij de foute humor. De vele cameo's hebben deze keer een versterkend effect. Vooral Benoît Poelvoorde - die buiten beeld blijft - is grandioos met zijn tirade tegenover rolstoelgebruikers. De filmmakers wisten ook de sombere Finse cultregisseur Aki Kaurismäki te verleiden tot een geestig gastoptreden.

Aaltra solliciteert nadrukkelijk naar de status van cultfilm. De gronden waarop de cinefiele gemeenschap een film een dergelijk label toekent, zijn onpeilbaar. Cult of niet, een commercieel succes of niet, Aaltra is de grappigste Belgische film in jaren.